Võ Trọng Nghĩa và hành trình 'đi tìm thất bại'

Trở về Việt Nam "để tìm thất bại" theo lời khuyên của Giáo sư người Nhật 6 năm trước, kiến trúc sư Võ Trọng Nghĩa gặp không ít khó khăn những ngày đầu gây dựng sự nghiệp, để rồi có những thành công chói sáng sau đó.

Võ Trọng Nghĩa và công trình Cafe Gió và Nước tại Bình Dương.

Kể từ giải thưởng International Architecture Award (IAA) năm 2007 cho các công trình bằng tre dành cho Cafe Gió và Nước, đến nay Võ Trọng Nghĩa đã có khoảng 30 giải thưởng quốc tế lớn, trong đó có 2 huy chương vàng của Hội KTS châu Á; 5 giải International Architecture Award (IAA) của Mỹ; 4 giải Green Good Design của Mỹ; 2 giải FuturArc Green Leadership Award châu Á... Từ đầu năm 2012, anh đã 7 lần được thế giới ghi nhận.

Võ Trọng Nghĩa sinh năm 1976 tại Quảng Bình trong một gia đình thuần nông có 7 anh chị em. Anh chịu ảnh hưởng lớn của nền giáo dục Nhật Bản. Sau khi thi đỗ Đại học Kiến trúc Hà Nội, anh nhận học bổng Chính phủ Nhật năm 1996 theo học khoa Kiến trúc Học viện Kỹ thuật Nagoya và tốt nghiệp thủ khoa năm 2002.

Trong suốt 4 năm đại học, Võ Trọng Nghĩa chỉ đến lớp vào những tiết học mà bản thân cảm thấy cần thiết. Anh kể: "Tôi không thích những kiến thức sáo rỗng, khô cứng. Tôi chỉ học những gì mình thích nên thường chỉ nghiên cứu trong thư viện hoặc đến các văn phòng kiến trúc nổi tiếng ở Nhật xin làm thêm không cần thù lao. Tại Nhật, sinh viên khá tự do, nhưng cũng phải tự chịu trách nhiệm với những việc mình làm".

Năm 2004, anh nhận Giải thưởng luận án thạc sĩ xuất sắc của Khoa xây dựng Đại học Tổng hợp Tokyo (Furuichi Award) và một năm sau đó là Giải thưởng của Tổng trưởng Đại học Tổng hợp Tokyo (Dean of The University of Tokyo Award) cho những nghiên cứu ở luận án tiến sĩ.

Đồ án tốt nghiệp thạc sĩ tại Đại học Tokyo được hoàn thiện chỉ trong 3 tháng cuối cùng của khóa học kéo dài 2 năm. Trong suốt thời gian làm thạc sĩ, anh mải mê với việc làm căn nhà gỗ năm tầng nhưng đến phút cuối lại quyết định chọn đề tài về khí động học, gió và nước. Đây cũng chính là "công thức" cho sự nghiệp của anh sau này.

Bỏ dở đồ án Tiến sĩ khi mọi chuyện đang rất thuận lợi, Võ Trọng Nghĩa trở về Việt Nam theo lời khuyên từ Giáo sư Hiroshi Naito, để tìm kiếm những... thất bại. Anh mang ơn người thầy giáo của Đại học Tokyo không khác gì cha mẹ mình. Chính ông thầy khó tính này đã dạy anh nhiều điều dù nhiều lúc làm anh chán nản. Anh học ngành kiến trúc nhưng ông thầy đã "nhồi nhét" cho anh những kiến thức cả về vật liệu, kết cấu, cảnh quan tổng thể và khí động học bằng những chồng sách không khác gì... chồng gạch. Anh cũng đã theo thầy tới các buổi chấm thi tác phẩm kiến trúc quốc tế, để rồi hiểu ra làm cách nào để chuẩn bị một hồ sơ dự thi quốc tế hoàn chỉnh và vượt qua được những vòng loại khắt khe nhất.

Vừa về nước, năm 2007, anh làm ra Cafe Gió và Nước tại Bình Dương. Công trình ứng dụng nguyên tắc khí động học tiêu biểu, sử dụng năng lượng gió và khả năng làm mát của nước để tạo ra những chiếc máy điều hòa tự nhiên. Tiết kiệm năng lượng nhưng hình thái kiến trúc, xử lý kết cấu cũng được anh lưu tâm. Ngay lập tức, công trình gây được tiếng vang trong giới kiến trúc Việt Nam và thế giới. Anh là KTS Việt đầu tiên dám đưa tác phẩm dự thi quốc tế và đoạt giải.

Nhưng thành công dễ dàng và sớm bao giờ cũng đi kèm những vấp ngã. Với tính cách có phần hơi ngang ngược, lời nói thẳng thắn và những ấn tượng ban đầu không mấy thiện cảm với những người đối diện, Võ Trọng Nghĩa đã gặp khó khăn khi khởi nghiệp ở Việt Nam. Suốt hai năm liền kể từ sau khi thành lập công ty riêng, anh hầu như không có khách hàng, không có kiến trúc sư trẻ nào chịu làm việc cùng một người mang “điều tiếng”.

Cộng đồng kiến trúc sư Việt Nam khá lớn, nhưng Võ Trọng Nghĩa ít mối liên hệ. Anh thường cũng không bao giờ đưa ra phát ngôn phản đối hay đồng tình với những ý kiến trong giới và báo chí về con người và các công trình của anh. Anh tiếp nhận những đóng góp đó một cách âm thầm và làm những gì mình cho là đúng. Vì thế, anh luôn như "người ngoài". Và trong thời gian đó, anh chọn giải pháp nỗ lực để khẳng định trình độ, tên tuổi và vị trí thông qua những giải thưởng lớn liên tiếp.

Võ Trọng Nghĩa tâm sự rằng anh nỗ lực để có nhiều công trình kiến trúc Việt Nam được xướng danh trên thế giới. Việc anh quyết tâm trở lại Việt Nam sau 10 năm ở Nhật Bản, bỏ qua nhiều lời đề nghị hấp dẫn, được anh khẳng định bằng một sự quả quyết: "Tôi là người Việt Nam và muốn cống hiến cho Việt Nam".

Anh đã đào tạo và rồi “đuổi đi” nhiều kiến trúc sư tài năng. Hầu hết những kiến trúc sư này khi đứng "một mình một mặt trận" đã có những thành công bước đầu trên trường quốc tế. Anh kiếm được tiền từ kiến trúc nhưng cũng đầu tư ngược trở lại cho kiến trúc rất nhiều. Anh mời nhiều kiến trúc sư nước ngoài sang Việt Nam làm việc cùng các đồng nghiệp trẻ người Việt để đạt gần hơn mục tiêu đưa kiến trúc Việt Nam ra thế giới và đào tạo ra những kiến trúc sư trẻ có tài. Theo Võ Trọng Nghĩa, kiến trúc sư trẻ Việt Nam giỏi nhưng họ chưa được tiếp xúc nhiều với thế giới và kinh nghiệm xây dựng những công trình còn ít. Vì thế, có thể họ vẽ đẹp nhưng các công trình xây lên không được như ý muốn.

Khởi đầu với tre, và dường như chỉ có tre, song mỗi công trình của Võ Trọng Nghĩa lại có những kết cấu mới, biểu cảm khác biệt. Anh tham vọng một ngày nào đó kiến trúc tre của Việt Nam sẽ chiếm ưu thế trên trường quốc tế. Nhưng hiện tại, anh không muốn nói về tre nữa mà đang theo đuổi những công trình kiến trúc thân thiện với môi trường, những công trình xanh theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Ngôi nhà phố ở TP HCM được anh đặt tên là "Stacking Green" hay trường THCS Phan Châu Trinh tại Bình Dương, công trình nhà trẻ Pouchen Đồng Nai... chính là những thử nghiệm của anh cho hướng đi mới này. Cây xanh được sử dụng nhiều cộng với những công thức về khí động học liên quan đến gió, nước, ánh sáng... đã giúp những thử nghiệm ban đầu thành công và ngay lập tức giành được những giải thưởng về kiến trúc xanh của thế giới.

Giờ đây, anh còn đang cho ra đời hàng loạt những ngôi nhà tiết kiệm năng lượng phù hợp khí hậu, tập quán và túi tiền của đa phần người Việt Nam, diện tích từ 40 m2, giá xây dựng chỉ 8 đến 12 triệu một m2. Anh quan niệm: “Công trình đẹp không cứ phải đắt tiền, vấn đề là dù hoành tráng hay nhỏ bé, công trình phải truyền tải thông điệp và phải là những ý tưởng mới. Đừng bao giờ nghĩ các kiến trúc xanh phải ngốn cả đống tiền, mà nó phù hợp với tất cả mọi ngườ vì chúng ta đang cần tìm lại sự cân băng cho cuộc sống vốn đang bị hủy hoại”.

Trong tương lai gần, Võ Trọng Nghĩa chọn một mục tiêu khá khiêm tốn và đang dần hoàn thành. Anh mong những cuốn sách kiến trúc hàng đầu thế giới mà các kiến trúc sư vẫn thường tham khảo có các công trình của kiến trúc sư Việt Nam, có thể của anh, những công trình được xây dựng ở trong nước hay tại Trung Quốc, Ấn Độ, Mexico… hay của nhiều kiến trúc sư Việt khác.

Võ Trọng Nghĩa làm việc vì đam mê và đam mê chưa có điểm dừng. Một ngày anh có thể làm việc từ 12 đến 15 tiếng. Anh ngủ sớm nhưng cũng thường dậy sớm, ngồi thiền, đi bơi và sau đó thì dành trọn một ngày cho công việc, không nhậu nhẹt, la cà. Mọi năng lượng của bản thân đều được dành cho công việc và không bị những thứ khác làm sao nhãng, ảnh hưởng đến sáng tạo.

"Thành công phải được xây dựng từ sự dũng cảm phá bỏ đi những thành công đã qua để đạt thành công mới”, Võ Trọng Nghĩa tâm niệm điều đó. Vì thế, anh ví mình là một game thủ: "Khi tôi làm việc, tôi hình dung mình là một người chơi game. Cứ khi nào đạt tới một level nhất định, tôi lại muốn vươn lên những tầm cao hơn, khó hơn nữa".

Tác giả: Tâm Anh

Read More

Dũng 'lò vôi' - Làm gì cũng bị cho là 'khùng'

Giữa dòng đời tất bật lo toan, Dũng “lò vôi” - ông chủ của Khu du lịch Lạc cảnh Đại Nam văn hiến vẫn ung dung, tự tại, nhàn nhã sáng tác thơ, viết sách và sẻ chia phúc đức cho đời.

Chọn thất bại để không gục ngã

Tên của ông, Huỳnh Uy Dũng, đã quá nổi tiếng trên thương trường với biệt danh Dũng “lò vôi” và là một trong những người giàu nhất Việt Nam nhưng đối với ông, tiền bạc vật chất không mua được nhân cách con người, nó chỉ là phương tiện chứ không phải là mục tiêu của đời người.

Cái quan niệm về vật chất, của cải được ông khắc ghi trên tấm bia trước khu đền thờ Đại Nam trong Khu du lịch Lạc cảnh Đại Nam văn hiến (tỉnh Bình Dương), một công trình tâm huyết như máu thịt mà ông Huỳnh Uy Dũng muốn để lại cho đời. Ông nghiệm ra rằng: “Lấy vật chất làm của, của sẽ rời xa ta. Lấy phúc đức làm của, của theo ta vạn đời”…

Hỏi ông lòng có dao động, lo lắng trước tình hình nền kinh tế có nhiều biến động, thị trường bất động sản bị đóng băng, nhiều doanh nghiệp phá sản, lâm cảnh khốn cùng như hiện nay, ông chỉ cười bảo rằng làm kinh doanh phải biết chọn thất bại để không gục ngã.

Nhiều người cứ “tham – sân – si”, ham hố kiếm tiền, hôm nay kiếm được 1 đồng thì hôm sau muốn kiếm thêm 10 đồng, kiếm được 10 đồng thì hôm khác muốn kiếm thêm 100 đồng…cứ thế lao vào điên cuồng để kiếm tiền mà không muốn ai hơn mình thì nợ nần sẽ chồng chất và khi chuyện vỡ ra sẽ gục ngã.

Và ông đã chọn thất bại cho chính mình, không đầu tư thêm bất cứ công trình gì nữa và không nợ nần bất cứ ai, chỉ quản lý những công trình mà ông đã thực hiện như Khu du lịch Lạc cảnh Đại Nam văn hiến, Khu công nghiệp Sóng Thần 3, Khu trung tâm hành chính thị xã Dĩ An…

“Công trình” mà ông sắp cho ra đời là cuốn sách kinh dịch theo triết lý tâm linh, chỉ còn 14 chương nữa, sẽ giúp giới kinh doanh thấy được những điều không thấy. Trước đây, vì thấy được tình hình kinh tế chung và sự đớn đau, phũ phàng mà ông nếm trải nên ông đã chọn thất bại, nghĩa là không làm gì, thay vì biến 500 ha đất Khu công nghiệp Sóng Thần 3 đang hoạt động để làm khu đô thị như có người gợi ý.

“Nếu không, giờ tôi không “chết” thì cũng sứt đầu, mẻ trán trong tình hình bất động sản đóng băng như hiện nay. Tôi đã chọn thất bại để không cho phép mình gục ngã” – ông Dũng nhớ lại những ngày tháng quyết định để tránh xa cạm bẫy ở đời.

Đối với ông, mỗi một con người khi đã sống giữa dòng đời phải trả được bốn cái ơn, một là ông bà - tổ tiên, hai là tổ quốc nơi mình sinh ra, ba là trời – phật, bốn là đồng bào – nhân loại. Trả được 4 cái ơn đó thì dù có chết cũng thanh thản trong lòng.

Ông bảo rằng, cuộc đời con người từ lúc sinh ra cho đến lúc mất đi giống như một chuyến đi du lịch vậy. Khi đã kết thúc chuyến đi thì dù không muốn, nó cũng đưa mình quay trở về. Của cải, vật chất có nhiều thì khi chết đi cũng không thể mang theo. Đời người chỉ có hai điều mang theo được đó là phúc đức và tội lỗi. “Tội lỗi của con người là nghiệp chướng mà người đó tạo nên còn phúc đức là cái may mắn của đời người. Tôi có được cái may mắn mà nhiều người chưa có” – ông đúc kết những điều nếm trải.

Ông chia sẻ may mắn của mình với mọi người, soạn kinh theo triết lý Phật giáo rồi dạy cho toàn bộ nhân viên khu du lịch biết tụng kinh để khi cần có thể huy động mọi người tụng kinh, cầu cho những linh hồn đã khuất được siêu thoát. Đó cũng là một cách mà ông chọn cho sự “thất bại”.

Cái “thất bại” của ông cũng bao hàm ở chỗ nhiều người bảo rằng ông sướng. Cái sướng nhất của người làm kinh doanh là đến một lúc nào đó, chỉ cần ngồi làm thơ, viết sách nhưng thấy được nhân tình thế thái. Thấy được mình không giàu và không nghèo thì mới ung dung, tự tại. Còn ở đời, giàu hay nghèo cũng đều khổ như nhau.

Hiện nay, mỗi tuần ông chỉ đến công ty làm việc 4 tiếng đồng hồ, tiến tới chỉ còn 1 tiếng đồng hồ và sẽ không làm gì cả, toàn bộ công việc ở công ty đều đã có nhân viên làm. Ông chọn “thất bại” sau khi đã thực hiện hoài bão lớn nhất đời mình là tạo dựng Khu du lịch Lạc cảnh Đại Nam văn hiến với mong muốn để lại cho đời một công trình thiêng liêng có giá trị về mặt văn hóa và tâm linh.

Nhưng ngẫm lại, cái “thất bại” của ông thực ra là cái “khôn ngoan” của người làm kinh doanh biết dừng lại ở thời điểm nào để không bị lún sâu như nhiều “đại gia” khác.

Phải biết điểm dừng

Những điều ông làm có cái gì đó không giống với xu thế của những người kinh doanh cùng thời nên khi làm điều gì ông cũng bị cho là khùng. Nhưng cái “khùng” của ông thì 5 đến 10 năm sau người ta mới ngộ “À, thì ra vậy!”.

Vào những năm 1990 - 1993, khi nhiều doanh nghiệp muốn vào tỉnh Bình Dương đã gặp trở ngại trong vấn đề xin giấy phép đầu tư bởi theo quy định phải có đất, có hạ tầng mới được cấp phép đầu tư nhưng muốn đầu tư xây nhà máy, đòi hỏi phải có giấy phép đầu tư, mới được giao đất. Thật tréo ngoe.

Thế là ông nghĩ ra ý tưởng xây dựng sẵn một khu nhà máy, xí nghiệp cho doanh nghiệp vào thuê đầu tư. Nghĩ là làm, ông xin được thực hiện thí điểm dự án KCN Bình Đường rồi đến KCN Sóng Thần 1 ra đời hoàn toàn không cần vốn nhà nước.

Thời điểm đó, nhiều người bàn ra, nói vào bảo ông chỉ có khùng mới làm như thế. Thế nhưng, đây là hai khu công nghiệp đầu tiên ở Việt Nam ra đời và đến năm 1995, Thủ tướng Chính phủ ra Nghị định về Khu công nghiệp, ông trở thành người đón đầu nhu cầu phát triển, cả hai khu công nghiệp kín hết các dự án đầu tư trong và ngoài nước.

Giai đoạn kinh doanh tưng bừng nhất ông để lại nhiều dấu ấn cho tỉnh Bình Dương chính là vực dậy Xí nghiệp sơn mài Thành Lễ đang làm ăn thua lỗ, bên bờ vực phá sản thành một Công ty sơn mài Thành Lễ lãi 28,8 tỷ đồng ngay trong năm đầu tiên về làm giám đốc trong khi nguồn thu ngân sách cả tỉnh lúc đó chỉ đạt 40 tỷ đồng/năm. Tiếng vang khắp cả nước, có lần cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt đến thăm đã nhận xét ông là người có khả năng thiên phú.

Khởi nghiệp kinh doanh của ông bắt đầu từ việc bán muối, mua heo. Ông kể, vào thời chiến tranh biên giới Tây Nam, ông nhập ngũ hậu cần ở quân khu 5, rồi quân khu 7, được phân công chở heo tiếp tế cho bộ đội chiến trường. Chở heo đi đường dài hàng trăm cây số đến nơi thì heo chết trong khi muối trên đó thì hiếm. Thế là ông nảy sinh ý tưởng kinh doanh và xin được mua muối bên này chở qua bên kia bán lấy tiền rồi mua heo tại chỗ cung cấp cho bộ đội thì sẽ tươi hơn.

Sau một thời gian, ông được chuyển về công tác hậu cần tại Công an thị xã Thủ Dầu Một. Thấy đời sống anh em khổ sở, ông làm ra cái lò vôi để sản xuất vôi quét tường, lấy tiền cải thiện đời sống anh em, biệt danh Dũng “lò vôi” cũng có từ thời đó.

Khi được điều về làm giám đốc Xí nghiệp sơn mài Thành Lễ, ông bán cái lò vôi để chia cho anh em mỗi người một ít. Tuyên bố “gây sốc” đầu tiên của ông là khi được điều về phụ trách Xí nghiệp sơn mài Thành Lễ.

Ông ra điều kiện, nếu Xí nghiệp làm ăn thua lỗ thì ông bỏ tiền túi ra bồi thường còn nếu làm ăn có lãi thì tỉnh phải cho ông 10% trên số tiền lời thu được đồng thời mọi việc kinh doanh và bố trí nhân sự đều do ông quyết định. Lúc đó lãnh đạo đồng ý nhưng đến khi Công ty Thành Lễ lãi thật sự thì lại không có quy định trích 10% lợi nhuận cho ông.

Đến khi có nhiều đồn đoán về việc kinh doanh của ông tại công ty Thành Lễ, nhiều đoàn thanh tra từ Trung ương đến địa phương đến làm việc xác minh. Bực quá, ông bảo lần sau Thanh tra đến thì ông sẽ không có ông để làm việc ở công ty nữa. Nói là làm, ông nghỉ việc ở Công ty sơn mài Thành Lễ và bắt đầu dành hết công sức và tâm huyết của mình cho Khu du lịch Lạc cảnh Đại Nam văn hiến.

Khi ông đặt viên đá đầu tiên xây dựng khu du lịch Đại Nam nhiều người bảo ông khùng. Thời điểm này, bất động sản đang “nóng”, nhiều đại gia làm ăn theo kiểu chớp nhoáng, đầu tư xây căn hộ hoặc đô thị để kiếm tiền nhanh trong khi ông với hơn 450ha đất nếu đầu tư xây khu đô thị bán, sẽ kiếm được rất nhiều tiền vậy mà không làm lại đi xây khu du lịch, tốn kém hàng ngàn tỉ đồng để thu về bạc lẻ.

Tuy nhiên, ông tâm niệm rằng xây dựng công trình này hoàn toàn không vì lợi nhuận mà mong muốn góp công sức để lại cho đời một công trình có ý nghĩa và càng không cho phép con cháu sau này đem công trình ra để chia chác, mua bán hay thế chấp ngân hàng.

Mặc cho mọi người cứ nói còn ông cứ làm. Khu du lịch rộng lớn được hình thành là chuỗi các đình, đền, tường thành, núi non, sông nước, biển nhân tạo, vườn thú, khu vui chơi giải trí v.v... được xây dựng trải dài gần 20km.

Điểm nhấn của khu du lịch là Đền thờ Đại Nam được thiết kế với nhiều tượng, phù điêu dát vàng, tái hiện lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam trãi qua 4.000 năm. Gợi cho con người cùng hướng về cội nguồn, công ơn của tổ tiên.

Sắp tới, ông sẽ đầu tư xây dựng khu đền thờ hình chữ Vạn thật hoành tráng trong khu vực quãng trường rộng 18ha ngay trước Đền thờ Đại Nam với mong muốn để lại cho đời một công trình có ý nghĩa. Hàng năm, khu du lịch Lạc cảnh Đại Nam văn hiến đón hơn 2 triệu lượt khách đến tham quan, khẳng định thành công lớn ở góc độ du lịch.

Để giải tỏa những cảm xúc đè nén trong lòng, ông cho khắc lên bia đá ngay trước Đền thờ Đại Nam bài viết “Thì ra vậy!” với nội dung: “Lại là một ước mơ ngu xuẩn nữa của “anh” chứ gì? Khi những người khác nói với tôi rằng: Tôi không thể làm chuyện này, chuyện nọ…Rằng tôi chỉ là một kẻ mơ mộng, điên rồ, ngông cuồng, kiêu kỳ và rồi tôi sẽ thất bại.Tôi cảm thấy bị tổn thương và tức giận, tôi đã dung nguồn năng lượng tiêu cực của họ cộng với tình cảm tiêu cực của tôi đối với họ, để tạo ra sự bùng nổ cảm xúc, đủ lớn, đủ mạnh để trợ giúp cho tôi thực hiện những giấc mơ gian khổ. Một lần nữa xin trả lời: Thành công là sự trả ơn ngọt ngào nhất! Thì ra vậy!!!”.

Sau khi khánh thành Khu du lịch Lạc cảnh Đại Nam văn hiến, vào tháng 9.2008, ông cho tổ chức “lời thề không nợ nần ai” và trong buổi lễ trước Đền thờ Đại Nam, trước 2.000 cán bộ công nhân viên, ông thề kể từ thời điểm này công ty không còn nợ nần ai và không bao giờ vay mượn của ai một đồng nào.

Lời thề của ông cũng bị cho là khùng vì chuyện vay mượn trong kinh doanh là chuyện bình thường của một doanh nghiệp. Tuy nhiên, ông bảo rằng sở dĩ ông tuyên bố lời thề như vậy là để trói buộc mình không phạm bất cứ một sai lầm nào trong quãng đời phía trước.

Đất lành chim đậu

Nhiều người nói vui Khu du lịch Lạc cảnh Đại Nam văn hiến hiện đang là vương quốc của chim yến khi hàng ngàn con chim yến tìm về dãy Ngũ Hành Sơn - dãy núi nhân tạo dài nhất Việt Nam với chiều dài 252m, được trung tâm sách kỷ lục Việt Nam xác lập cùng với Đền thờ Đại Nam – để trú ngụ, làm tổ. Trên dãy núi này, ông cho khắc ghi bài thơ do chính ông sáng tác “Đất lành chim đậu: Đàn yến quy về núi Ngũ Hành/ Duyên trời nợ biển ước trâm anh/ Tuyết sương nghìn dặm nên đôi lứa/ Sinh tử trăm năm chẳng một mình/ Đức cả từ nghiêm xây tổ báu/ Tình sâu kháng lệ dệt vầng linh/ Đất lành chim đậu người xưa nói/ Lạc cảnh phương Nam khéo để dành”.

Ông cho biết, lúc xây 5 ngọn núi cao phía sau đền Đại Nam là cốt để tạ ơn, hiến dâng trời đất, tổ tiên. “Có lẽ bằng sự thành tâm luôn hướng về trời đất, cội nguồn nên trời thương ban cho đàn yến. Đời tôi đâu biết con chim yến là gì và nuôi nó ra sao đâu? Vậy mà không biết từ đâu nó kéo về đen kịt cả góc trời” – ông Huỳnh Uy Dũng cho biết.

Tại buổi lễ đặt bài vị thờ bách gia trăm họ, đột nhiên một đàn yến kéo về kêu lảnh lót ngay chánh điện khoảng 1 tiếng đồng hồ thì bay đi, từ đó đàn yến hàng ngàn con tìm đến tụ ở núi Ngũ Hành. Mỗi năm, Khu du lịch Lạc cảnh Đại Nam văn hiến thu được hàng tỷ đồng từ việc thu hoạch tổ yến và tiền này được đầu tư trở lại để thờ cúng Đền Đại Nam.

Điều bất ngờ nhất là yến tìm đến khách sạn 3 sao trong khu du lịch Đại Nam để làm tổ. Nhân viên trong khu du lịch nói vui là yến ở đây được chủ thết đãi ở khách sạn tiêu chuẩn 3 sao. Ngay cả loài thú quý hiếm như hà mã cũng vừa sinh nở được 1 con. Còn hổ, khỉ sóc và khỉ đuôi lợn thì liên tục sinh sản.

Ông bảo rằng, lòng ông không biến động giữa muôn vàn đổi thay của cuộc sống. Sắp tới, ông sẽ xây dựng một khu nhà mới thật sang trọng để chào đón đứa con sắp ra đời. Trong khu nhà mới này sẽ có đầy đủ mọi thứ “tự cung, tự cấp” đảm bảo cuộc sống cho con người.

Tháng sau, ông cho xuống giống trồng 4 sào lúa để tự cung cấp gạo để ăn. Hai hồ nuôi cá mỗi hồ rộng một mẫu cung cấp tôm, cá quanh năm. Trong khu vườn của ông có sẵn 2.000 cây dừa, 500 cây bưởi và rất nhiều loại cây hoa, quả khác đủ cung cấp trái và hoa cho thờ cúng tại Đền Đại Nam. Trong khu vườn này ông cũng trồng cây đậu phụng để ép dầu làm đèn cầy thắp sáng cho Đền thờ.

Rằm tháng 7 của mùa vu lan vừa qua, ông giam mình suốt 2 ngày tụng kinh. Ít ai thấy ông xuất hiện giữa dòng đời vội vã bởi cuộc sống của ông hiện nay gắn liền với sách. Ông vừa hoàn thành cuốn sách: “Đại Nam văn hiến sử thi” từ thời dựng nước đến cuối triều Nguyễn, năm 1945. Ngoài ra, ông còn sáng tác tập sách Đại Nam tâm kinh, các bản Trường ca, Huyền ca Hồ Chí Minh, Võ Nguyên Giáp, các bản dân ca…ca ngợi non song, đất nước, hướng về cội nguồn dân tộc. Đó cũng là một cách ông sẻ chia sự may mắn của ông cho đời.

Xem thêm: Dũng "lò vôi" chi thêm 5.000 tỷ đồng cho khu du lịch Đại Nam / Dũng "lò vôi" và Đại Nam Quốc tự / Thuở hàn vi của ông Thứ trưởng Xây dựng

Tác giả: Đức Phúc

Read More

Nghệ thuật thuyết phục

Read More

Kỹ năng giao tiếp - Nguyên tắc để nói chuyện hay hơn

Read More

Nghệ thuật Thuyết Phục Người Khác

Read More

Bán Hàng và Nghệ Thuật Đặt Câu Hỏi

Có một người đàn ông đi vào cửa hàng định mua một thứ lặt vặt nào đó cho vợ. Nhưng sau một tiếng rưỡi, ông ta đã mua phân nửa các loại sản phẩm ở gian bán đồ câu cá và còn mua thêm cả cái ô tô cũ của giám đốc cửa hàng. 

Bên ngoài nhìn vào, có vẻ như người bán hàng không làm điều gì đặc biệt. Anh ta chỉ đưa ra những câu hỏi, còn khách hàng tự kể những món đồ này cần thiết như thế nào đối với ông ta. Có thể nói, đây là một ví dụ điển hình về việc sử dụng quy trình SPIN do người sáng lập ra nhóm nghiên cứu Huthwaite Inc. - Neil Rackham, đưa ra.

Kỹ năng bán hàng thành công có thể dựa vào mô thức SPIN: Tình hình (Situation), vấn đề (Problem), gợi ‎ý (Implication) và định hướng (Need-payoff). SPIN là chữ cái đầu tiên của bốn dạng câu hỏi này bằng tiếng Anh.

Nghệ thuật đặt câu hỏi trong bán hàng rất quan trọng  

Không gây sức ép

Để thuyết phục được khách hàng trong một thương vụ mua bán lớn không dễ dàng chút nào. Gây sức ép không phải là một sự lựa chọn tối ưu. Tuy nhiên, bạn có thể sử dụng quy trình SPIN làm đẩy nhanh tiến trình và đưa khách hàng đi đến quyết định có lợi cho mình.

Hiển nhiên, bán hàng cũng có năm bảy loại và những quy trình được sử dụng để bán những đồ lặt vặt không giống với những mặt hàng có giá trị. Những “vụ mua bán lớn” có những đặc điểm riêng. Đây chưa chắc đã phải là những thương vụ trị giá hàng tỷ đô la, mà có thể chỉ là việc bán những đồ vật có giá trị đối với người mua. Đối với ai đó, có thể chỉ là cái tủ lạnh. Trong những trường hợp này, để đi đến quyết định người mua thường đi lại gặp gỡ với người bán hàng nhiều lần.

Để đưa ra quy trình SPIN, Neil Rackham đã phải quan sát trong nhiều năm hành vi của những người bán hàng đã thành công trong những thương vụ lớn. Về bản chất SPIN – là nghệ thuật đặt những câu hỏi cần thiết theo một trình tự nhất định. Theo Neil Rackham, những người bán hàng thành công thường tích cực sử dụng bốn dạng câu hỏi: tình hình (Situation), vấn đề (Problem), gợi ‎ý (Implication) và định hướng (Need-payoff). SPIN là chữ cái đầu tiên của bốn dạng câu hỏi này bằng tiếng Anh.

Rackham đã đi ngược lại với phương pháp bán hàng gây sức ép rất phổ biến ở Mỹ. Theo ông, đầu tiên người bán hàng phải chăm chú nghe người mua nói và đặt những câu hỏi đúng chứ không phải tấn công khách hàng - những người còn chưa hình dung ra sản phẩm/dịch vụ này cần thiết như thế nào đối mình - với những câu hỏi kiểu như: “Khi nào thì có thể mang đến cho anh/chị? Hôm nay hay ngày mai?”.

“Tôi kinh doanh những mặt hàng lặt vặt trong vài năm. Đó là những chi tiết trong các đồ điện tử, bóng đèn, pin. Khi tôi quyết định chuyển hướng kinh doanh sang bán những mặt hàng điện tử sinh hoạt, thì những nhân viên của tôi vấp phải khó khăn. Cách bán hàng gây sức ép không hiệu quả", giám đốc nhân sự một hệ thống các cửa hàng điện tử nói, "Chúng tôi nghiên cứu quy trình SPIN và tập huấn cho các nhân viên của mình. Trong ba tháng đầu tiên, năng suất bán hàng tăng từ 5-8%. Nếu so sánh với giai đoạn bán hàng trước, thì kết quả này là chấp nhận được đối với chúng tôi”.

Thu thập thông tin

Dạng câu hỏi thứ nhất được các nhân viên bán hàng sử dụng trong những cuộc gặp gỡ đầu tiên với khách hàng là câu hỏi tình hình. Mục đích của chúng – thu nhận thông tin về khách hàng. Trước khi đi vào phần chính của cuộc hội thoại, cần phải tìm hiểu thông tin về người mua và công việc của anh ta.

Ví dụ, nếu đây là một vụ mua bán căn hộ: “Anh/chị đã sống ở thành phố này lâu chưa? Anh/chị đã bao giờ mua căn hộ chưa? Diện tích như thế nào là phù hợp với anh/chị?”. Còn nếu bạn là chủ một công ty đào tạo kinh doanh: “Công ty của anh/chị hoạt động trong lĩnh vực nào? Có bao nhiêu nhân viên? Những ai là khách hàng của anh/chị? Ai là đối thủ cạnh tranh?”.

Nguồn thông tin sơ bộ không nhất thiết là từ cuộc nói chuyện trực tiếp mà có thể là những hợp đồng, các bản báo cáo, hoặc bất cứ một tài liệu cần thiết nào khác. Neil Rackham viết trong cuốn sách “SPIN: Chiến lược tiếp cận với khách hàng trong những thương vụ mua bán lớn” rằng: phải cẩn trọng khi sử dụng những câu hỏi tình hình, vì nếu đặt quá nhiều câu hỏi, thì có thể tạo cho khách hàng cảm giác buồn chán, dị ứng thậm chí là phản kháng.

Ngoài ra, tốt nhất câu hỏi tình phải được dùng với đúng “đối tượng”. Đó chưa chắc đã phải là tổng giám đốc hoặc thư k‎ý, bạn phải tìm trong công ty khách hàng những người sẵn sàng nghe và biết rõ về vấn đề bạn định hỏi.

Sau khi, tình hình đã được làm rõ, bạn có thể sử dụng dạng câu hỏi tiếp theo: câu hỏi vấn đề.

Nghệ thuật đặt câu hỏi trong bán hàng 

Tìm kiếm vấn đề

Những người bán hàng chưa có kinhnghiệm thường đặt ra hàng loạt các câu hỏi tình hình đối với các khách hàng tiềm năng và rất sợ câu hỏi vấn đề. Và thông thường, họ thường thay thế bằng việc giới thiệu dông dài về sản phẩm/dịch vụ của mình. Điều này chắc chắn sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả của cuộc gặp gỡ.

Thực ra, người bán hàng cần phải làm sáng tỏ: khách hàng còn không hài lòng với sản phẩm/dịch vụ ở những điểm nào. Vì vậy, ở đây không thể thiếu những câu hỏi vấn đề. Ví dụ: “Anh/chị có hài lòng với sản phẩm/dịch vụ đang được sử dụng không?”.

Nếu là một thương vụ không lớn lắm, chỉ cần một cuộc gặp gỡ là đủ, thì càng nhiều câu hỏi vấn đề bao nhiêu càng dễ bán được hàng bấy nhiêu. Còn trong một vụ mua bán có giá trị lớn, thì số lượng câu hỏi lại không ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng. Trong trường hợp này, người bán hàng có nhiệm vụ thu thập từ người mua thông tin về những điều họ chưa được hài lòng, những khó khăn của họ, hay nói cách khác quan điểm của khách hàng về tình hình thực tại xung quanh sản phẩm/dịch vụ mà bạn định bán.

Bên cạnh đó, cần tránh những câu hỏi vấn đề vô vị: “Anh/chị có hài lòng với mức độ bán hàng hiện nay của công ty mình không?”, vì bạn có thể sẽ nhận được những câu trả lời mang nặng sắc thái cảm xúc: “Thật khủng khiếp, chúng tôi đang không biết, cần phải làm gì bây giờ!”, hoặc một câu trả lời không biểu lộ điều gì: “Tất nhiên là có vấn đề, nhưng nói chung thì mọi việc không có gì đáng phàn nàn”.

Cũng dễ hiểu, không phải người mua nào cũng sẵn sàng chia sẻ với nhân viên bán hàng những vấn đề của mình. Để đạt được điều này, phải biết cách gây thiện cảm với khách hàng ngay từ đầu cuộc nói chuyện. Trong bất cứ khoảng khắc của cuộc hội thoại, nếu xuất hiện thông tin rằng có vấn đề tồn tại, thì phải lập tức chuyển sang câu hỏi gợi ý.

Gợi ý 

Giai đoạn thứ ba là công đoạn phức tạp nhất. Sau khi nhận được tín hiệu rằng có vấn đề tồn tại, người bán hàng sử dụng phương pháp SPIN cần phải tạo ra cho khách hàng sự nhận thức rõ ràng rằng: vấn đề nghiêm trọng đến nỗi có thể ảnh hưởng đến công ty của anh ta trong tương lai, hoặc thậm chí tương lai của công ty anh ta sẽ thật tồi tệ. Với sự trợ giúp của các câu hỏi gợi ‎ý, nhân viên bán hàng buộc khách hàng cảm thấy sự khủng khiếp của những hậu quả.

Cấu trúc của những câu hỏi gợi ‎ý có thể như sau: “Nếu để vấn đề này tiếp diễn, thì liệu công ty anh/chị có thể sẽ phải gánh chịu những hậu quả nào?”. Có nghĩa, bạn giúp khách hàng liên hệ đến những hậu quả tức thời nếu vấn đề không được giải quyết.

Neil Rackham kể rằng chính ông cũng từng bị “sập bẫy” bởi những câu hỏi gợi ý trong quy trình của mình. Và kết quả là ông đã mua một chiếc ô tô mới. Neil Rackham sử dụng chiếc ô tô midl-class được vài năm. Một lần, ông gặp một người bạn, người này hỏi ông: “Anh đã sử dụng chiếc ô tô này lâu chưa? Chắc hẳn sau một thời gian sử dụng dài như thế, chiếc ô tô thường xuyên gặp sự cố?”. “Đôi khi”, Neil trả lời. “Có bao giờ vì thế mà anh đến chậm trong một buổi gặp gỡ quan trọng nào đó không?”. Neil bực tức nhớ lại một trường hợp như vậy. “Thế đã bao giờ vì đến chậm mà hợp đồng kinh doanh của anh bị hỏng chưa? Khi mất hợp đồng kinh doanh, kinh tế gia đình anh có vì thế mà bị ảnh hưởng không?”. Và sau khi kết thúc cuộc nói chuyện, Neil thấy có nhu cầu cần phải lập tức đến salon ô tô, vì cảm thấy nếu không có một chiếc ô tô mới, thì mạng lưới khách hàng, thu nhập, và thậm chí cả gia đình ông có thể sẽ bị đe dọa.

Thêm nữa, chính vì những câu hỏi gợi ‎ý này mà nhiều nhân viên bán hàng không thích sử dụng quy trình SPIN. Theo họ, chúng có thể đẩy khách hàng đến trạng thái “tất cả đều tồi tệ, cuộc sống đã chấm hết”, mà điều này thì không được hợp đạo đức lắm.

Điểm chốt

Và cuối cùng khi khách hàng nhận thấy toàn bộ thảm họa trong vấn đề của mình, thì một nhân viên bán hàng chưa nắm vững quy trình SPIN hoặc chưa có kinh nghiệm lắm sẽ phản ứng như thế nào? Chắc hẳn, anh ta sẽ sung sướng giới thiệu sản phẩm/dịch vụ của mình với tất cả những ưu điểm của nó. Điều này cũng không hoàn toàn đúng. 

Theo các nghiên cứu của nhóm Huthwaite Inc., thì cuộc gặp gỡ giữa nhân viên bán hàng và khách hàng sẽ hiệu quả hơn nếu khi nói chuyện, bằng một loạt các câu hỏi định hướng, nhân viên bán hang gợi ‎ý khách hàng phải tự nói về những ưu điểm và lợi ích của thương vụ mua bán này. Lấy vì dụ về vụ mua ô tô trên, người bạn của Neil Rackham có thể hỏi: “Thế liệu với một chiếc ô tô mới có giải quyết được những vấn đề của anh không? Anh nghĩ thế nào, anh sẽ được những gì? Chiếc ô tô mới có thể giúp được gì anh trong cuộc sống không?”.

Nói chung, thì số lượng câu hỏi dạng này hoặc dạng khác phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể. Sẽ không thông minh nếu đưa ra các câu hỏi tình hình khi khách hàng cảm thấy khó chịu vì bị soi mói. Nhưng kỹ năng cảm nhận tình thế, làm cho khách hàng thấy thoải mái nhất, chỉ có thể có được cùng với kinh nghiệm và thời gian.

Những câu hỏi dẫn đến hành động mua hàng

Câu hỏi tình hình

 – Công ty anh/chị có bao nhiêu nhân viên?

– Anh/chị đang sử dụng thiết bị nào?

– Anh/chị đã mua hẳn thiết bị này hay đang thuê?

– Anh/chị đã sử dụng thiết bị này lâu chưa?

– Ai là người chịu trách nhiệm về chất lượng của thiết bị được mua?

Câu hỏi vấn đề

– Anh/chị có hài lòng với mức lợi nhuận hiện tại của công ty không?

– Chắc với thiết bị này khó lòng đạt được định mức công việc cần phải có sự chính xác cao như thế này?

– Sau một thời gian sử dụng thiết bị lâu như thế, anh/chị đã gặp phải trục trặc nào chưa?

– Sự trục trặc nào khó giải quyết nhất?

Câu hỏi gợi ‎ý

– Vì những trục trặc này chắc lợi nhuận của công ty sẽ bị ảnh hưởng?

– Vì lợi nhuận giảm, anh/chị có buộc phải giảm bớt tiền thưởng hoặc quyết định tăng lương cho nhân viên không?

– Điều này chắc làm các nhân viên không được hài lòng?

– Trong trường hợp như thế, liệu họ có bỏ đi tìm việc khác không?

Câu hỏi định hướng

– Nếu mua thiết bị này thì có giúp ích được gì cho anh/chị không?

– Tại sao điều này lại có lợi?

– Anh/chị nói gì về việc tăng chất lượng sản phẩm/dịch vụ?

– Có bõ công không, nếu các sự cố ít đi và chi phí cho lĩnh vực này sẽ giảm tới 10%?

– Sếp của anh/chị có thể quan tâm đến điều gì ở những thiết bị mới?

Read More

Nghệ thuật thuyết trình chào bán hàng

Theo các chuyên gia kinh tế, thực hiện một buổi thuyết trình chào bán hàng không đơn giản. Bạn phải làm việc trực tiếp với khách hàng, tiếp xúc với nhiều người nắm chức vụ khác nhau và phải thuyết phục được họ.

Ngoại hình, lời nói thái độ và mức độ nhiệt tình của bạn là những yếu tố rất quan trọng quyết định đến sự thành công của buổi thuyết trình. Tùy theo đặc điểm của sản phẩm và dịch vụ, các buổi thuyết trình chào bán hàng đòi hỏi những kỹ năng khác nhau. Tuy nhiên, nhìn chung, để việc thuyết trình bán hàng được thành công, theo các chuyên gia, bạn nên lưu ý một số điểm sau. 

Nhiệt tình. Bạn không thể thuyết phục được người khác nếu trình bày vấn đề một cách miễn cưỡng, thiếu sự nhiệt tình, như thể đang phải "trả bài''. Hãy đặt hết niềm tin vào sản phẩm hoặc dịch vụ mà bạn đang chào bán và truyền niềm tin đó đến khách hàng bằng nhiệt tình của chính mình. Lưu ý rằng nhiệt tình không có nghĩa là phải nói nhanh hay nói lớn, mà điều quan trọng là phải trình bày vấn đề một cách sinh động và có tính thuyết phục cao.

Đơn giản. Đừng dùng những từ quá kêu hay mang tính thuật ngữ chuyên môn sâu trong khi trình bày. Nếu khách hàng không hiểu điều bạn nói, họ sẽ chẳng lưu lại ấn tượng gì những sản phẩm hoặc dịch vụ mà bạn đang chào bán. Trường hợp tệ hơn, họ có thể chán nản bực dọc. Hãy trình bày vấn đề một cách đơn giản, rõ ràng, chính xác và dễ hiểu. Nên sử dụng những ngôn ngữ mà bạn thường dùng và tỏ ra tự nhiên như "bạn đang là chính mình''.

Thường xuyên kiểm tra phản ứng của người nghe. Một buổi thuyết trình nếu có hiệu quả và thành công, thường thì phải có sự tương tác qua lại giữa người nói và người nghe. Trong khi trình bày, bạn nên thường xuyên hỏi lại người nghe xem họ đã hiểu rõ chưa và có vấn đề gì cần thắc mắc, trao đổi thêm hay không.

Giao tiếp bằng mắt. Một buổi thuyết trình là một cuộc hội thoại với nhiều người và tất cả mọi người cần phải được đón nhận sự quan tâm như nhau. Không nên chỉ nhìn vào một người nào đó mà bạn nghĩ rằng là nhân vật quan trọng. Cũng không nhất thiết phải bận tâm đến chuyện ai là nhân vật chủ chốt hoặc ai là người có tầm ảnh hưởng đến việc ra quyết định mua sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn.

Đặt mình vào vị trí của người nghe. Để bài thuyết trình thêm phần thú vị và đem đến cho người nghe nhiều thông tin cần thiết, ngoài nội dung, bạn cần để ý đến thời lượng của buổi thuyết trình. Hãy đặt mình vào vị trí của người nghe để xác định mình cần nói điều gì. Nên nhớ rằng, lúc đầu khách hàng không quan tâm đến bạn hay sản phẩm và dịch vụ mà bạn đang chào bán. Để thu hút sự quan tâm của họ, bạn cần phải làm cho họ thấy được lợi ích khi sử dụng sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn.

Chuẩn bị kỹ. Nội dung của bài thuyết trình cần được chuẩn bị kỹ và bạn cần phải thực hành nhiều lần trước khi tiếp xúc với khách hàng. Điều này giúp bạn rèn luyện kỹ năng trình bày và có thêm sự tự tin. Bạn cũng nên chú ý đến yếu tố thời gian. Nếu trong bài thuyết trinh, bạn có sử dụng các đồ thị, bảng biểu thì phải bảo đảm tính hợp lý và nhất quán của chúng. Hãy dự trù trước những câu hỏi mà khách hàng có thể đặt ra và chuẩn bị câu trả lời. 

Chú ý đến trang phục. Ngày nay, trang phục công sở rất đa dạng tùy theo tính chất của công việc. Điều này cũng ít nhiều gây khó khăn cho bạn trong việc lựa chọn trang phục khi làm buổi thuyết trình chào bán hàng. Nguyên tắc cơ bản là bạn không được ăn mặc kém trang trọng hơn khách hàng. Trong trường hợp không hiểu biết rõ về trang phục làm việc của khách hàng, tốt nhất bạn nên chọn trang phục truyền thống dành cho doanh nhân.

Kết thúc lịch sự. Khi thực hiện xong buổi thuyết trình, dù rằng buổi thuyết trình đó thành công hay không thì cũng phải cảm ơn khách hàng trước khi ra về và hứa hẹn sẽ tiếp tục liên lạc lại với họ.

Theo Người Lao Động.

Read More